Mamy's Lab- Mind Map by Han: Star Wars

Lab Test Date: 19 Aug 2014

Project: Mind map for kids

หาหัวข้อ
หลังจากทำ Mind Map อันแรกไปแล้ว ดูฮั่นจะติดใจและกระตือรือร้นอยากจะทำอีก นั่งคิดซักพักว่าจะทำเรื่องอะไรดี การเลือกหัวข้อเป็นส่วนที่ค่อนข้างสำคัญ ประกอบกับต้องคิดถึง resource ของข้อมูลกับภาพประกอบในมือ หากเป็นเรื่องที่โอเค สามารถสร้างสรรค์ได้ง่ายและดูเจ๋ง สวยงาม ลูกจะสนใจและทำต่อเนื่องแน่ๆ 100%

กรณีเป็นเด็กโตหน่อยที่เขียนหนังสือหรือวาดรูปเองได้ ก็ไม่จำเป็นต้องคิดถึงprocess และอุปกรณ์ในการทำมากค่ะ พ่อแม่ลองใช้คำถามเพื่อให้คิดและสร้างไอเดียในการทำ เนื่องจากฮั่นยังเป็นเด็กเล็ก จึงขอให้ความสำคัญกับขั้นการทำงานที่ต้องสนุก เร็ว น่าสนใจเพื่อดึงดูดความสนใจในการทำ รวมทั้ง ผลงานควรมีหน้าตาน่ารัก สวยงามพอที่เป็นกำลังใจให้เค้าทำต่อได้

มาจบที่ Star Wars  ช่วงนี้ฮั่นสนใจ Star Wars มากมาพักใหญ่ หลังจากรู้จักมาจาก Angry Bird Star Wars ฮั่นก็เอามาเล่าให้ฟัง ด้วยตัวเองก็เป็นแฟน Star Wars เหมือนกัน ก็เอาเรื่องย่อมาอ่านให้ฟัง ฮั่นเกิดมีคำถามและอยากรู้เพิ่มขึ้น ศองแม่ลูกเลยนั่งเปิดอินเตอร์เน็ตหาข้อมูล แล้วก็ไปรื้อหนังมาทยอยดูด้วยกัน ประกอบกับ Lego มีที่หนังล้อเลียน Star wars เกือบแทบทุกภาค ฮั่นนี่ยิ่ง crazy เข้าไปใหญ่

ลงมือทำ
บ่ายนั้น ฮั่นขอดู Star Wars Episode VI ภาคจบ ก็ชวนแต่เช้าว่า เรามาทำ Map กันมั้ย เพื่อให้น่าสนใจ เลยใช้ Mini figure Star wars เป็นรูปประกอบ แทน ว่าแล้วก็ให้ปะปํะพิมพ์รูปจากเน็ท ออกมานั่งดูกัน

ชวนฮั่นคิดว่าจะจัดกลุ่มยังไงดี ฮั่นเงียบๆ เลยลองเสนอว่า แบ่งเป็นพวก Dark side กับพวกคนดีเอามั้ย  ฮั่นคิดแล้วเสนอว่า เอาเป็นคนดี กับคนไม่ดี แล้วก็หุ่นยนต์ดี กับหุ่นยนต์ไม่ดี ละกัน  เรายิ้มและชม "Good idea"    แล้วเริ่มทำงานด้วยกัน

เราเสนอว่าจะวาดรูป Star Wars ตรงกลางให้ ฮั่นจะคอยกำกับว่าจะเอาสีอะไร ติดรูปโลโก้ของเลโก้ด้วยนะ จากนั้นก็ช่วยกันติด เพื่อให้เร็ว เราช่วยตั้งต้นแปะรูปแต่ละกลุ่มให้เหมือนเดิม แล้วช่วยตัดภาพ เนื่องจากรูปค่อนข้างเล็ก ยกหน้าที่ฮั่นให้ติดกาว และวางรูปเองบน Mind Map  เสร็จแล้วก็เชื่อมโยงเส้น ตอนแรกฮั่นโย่งมั่วๆเล็กน้อย ไม่ว่ากัน แต่อันสุดท้ายขอให้เขาลองโยงให้ถูกต้องหน่อย ปรากฎว่ากลายเป็นเกมสนุกไป เพราะมันหาช่องเขียนเส้นไม่ได้ต้องวาดอ้อมไปอ้อมมา ตลกทั้งแม่ทั้งลูก
 

ฮั่นถ่ายรูปเอง ไกลไปมั้ยลูก

ข้อคิดจาก Mind Map ลูก
ทำเสร็จมานั่งชื่นชมผลงานก่อนไปกินข้าวเที่ยง มีบอกว่า ยังขาดตัวนั้นตัวนี้นะมามีั ทำไมหุ่นยนต์ไม่ดีเยอะจัง หุ่นยนต์ดีน้อยนิดเดียว แม่ได้แต่คล้อยตาม "นั่นสินะ แต่ฮั่นดูสิ คนดีเยอะกว่าคนไม่ดีนะ เพราะเค้าเป็นคนดีเลยมีเพื่อนเยอะไง"  

หนึ่งในข้อดีของ Mind Map คือ ได้มองเห็นภาพรวมของข้อมูลในกระดาษแผ่นเดียว ทำให้ง่ายต่อการตรวจสอบและวิเคราะห์  นำเสนอเข้าใจง่าย แม้เด็กน้อยอย่างฮั่นก็ยังมองและรู้ และเข้าใจอีกด้วย

เป็นอีกผลงานที่สนุก และฮั่นภูมิใจมาก ขอถ่ายรูปผลงานด้วยตัวเออ ถือเอาไปอวดปะป๊ะ อากุงอาม่า แล้วบอกจะทำต่อเรื่อง Star wars หนักที่แม่มันนี้สิ ว่าจะเอา Topic ไรดี หุหุ ขอนอนคิดก่อนนะลูก

Mamy's Lab: First Mind Map

Lab test date: 12 Aug 2014
เด็กชาย ฮั่น 5 ขวบ 9 เดือน
Topic: Mind Map for Kid

หลังจากได้ไปอบรมMind Map เราก็เอามาดัดแปลงและสอนให้กับที่บริษัท feedback ดีมาก  เลยอยากต่อยอดมาลองกับลูกดู กำลังทดลองวิธีการสอนและเทคนิคในการดึงเด็กน้อยมาสนใจจดจ่อกับ Mind Map  ได้ finding มาหลายเรื่อง ลองอ่านกันดูนะคะ

ทำอย่างไร  ให้ลูกสนใจ 
ปกติเด็กๆสนใจอะไรง่ายๆอยู่แล้ว ยิ่งถ้าพ่อแม่ทำด้วย แต่แล้วหันไปหาฮั่น ฮั่นไม่ใช่เด็กปกติทั่วไป ฮั่นไม่สนใจอะไรง่ายๆ ยกเว้นเรื่องที่ชอบ เท่านั้น ยิ่งโตก็ยิ่งชัดเจนมาก ถ้าจะให้ชักชวนมาทำ จริงๆก็ทำได้ แต่อยากให้ฮั่นสนใจเรื่องที่แม่จะนำเสนอด้วยตัวของเค้าเอง ยิ่งไปอบรม unschooling มา ยิ่งต้องนำมาใช้ ในเรื่องของ Cue คือ สังเกตลูกให้ดีว่าลูกอยากเรียนรู้อะไร แล้วหน้าที่ของพ่อแม่คือต้องป้อนให้ทัน แหม สังเกตไม่ทันอ่ะ ขอสร้างขึ้นเองเลยละกัน  โจทย์ยากมาก  แม่มันจึงต้องวางแผนซ้อนแผน manipulate กันไปแบบเนียนๆ

ง่ายสุด คือ นำพาลูกไปในสิ่งที่ลูกสนใจอยู่แล้ว เราจึงออกอุบาย (ใช้คำนี้ได้เลย) พาธันไปเดินเล่น ฮั่นเห็นบอกอยากไปด้วย เลยถามฮั่นว่าอยากไปไหน ฮั่นบอกอยากไป 7-11  เข้าล็อค คุยกันว่า อยากซื้ออะไร เอาเงินไปเท่าไรดี ฮั่นช่วยคิดช่วยวางแผน แล้วก็เดินไปด้วยกัน 3คนแม่ลูก พ่อมีมาเสริม บอกฮั่นต้องช่วยดูแลแม่กับน้องด้วย ฮั่นรู้สึกแบบมีความรับผิดชอบขึ้นมาอย่างภาคภูมิใจ ระหว่างทางคุยกันสนุก ได้ลองให้ฮั่นได้คิดประมาณการณ์เองว่า 20 บาทจะซื้ออะไรได้บ้าง  กลับบ้านกันมาอย่างแฮปปี้ อิ่มอร่อยและภูมิใจดูแลแม่กับน้องกลับบ้านปลอดภัย แถมยังใช้เงินคุ้มค่าได้ของที่ตัวเองอยากได้  แล้วฮั่นก็เข้ามุมเลโก้ไม่สนใจใคร

เริ่มปฎิบัติการ
เมื่อปูสถานการณ์มาขนาดนี้แล้ว จะไม่ยอมเสียเงิน 20 บาทกับแรงที่ต้องอุ้มธันธันเดินไปตลาดเด็ดขาด แม่มันเริ่มปฎิบัติการ เปิดกระดานวาด Mind map  มีคำกล่าวที่ว่า ไม่มีคำตอบที่ไม่ดีในโลก มีแต่คำถามที่ไม่ดี   เราต้องเริ่มคำถามชี้ชวนที่น่าสนใจหน่อย
มามี้จุ๊บ: ฮั่น ป้าย 7-11 มันมีสีอะไรบ้างนะลูก
ฮั่น: ก็มีสีส้ม สีเขียว สีแดงไง
มามี้: แล้วในร้าน นอกจากน้ำที่ฮั่นซื้อ มันมีอะไรขายบ้างนะ
ฮั่น: ก็มี bar bar bar bar
มามี้ เริ่มร่าง Map บนกระดานตามที่ฮั่นบอก
มามี้: แล้วมีอะไรอีก
ฮั่น: โอ๊ย นายก็ถามอยู่ได้ (เริ่มรำคาญ)
มามี้ : มีอันนี้ด้วยสินะ (เริ่มเอาของอร่อยที่ฮั่นชอบมาล่อให้ตอบต่อ)
แล้วก็เขียนๆ วาดๆ คร่าวๆ ประมาณหนึ่ง
ฮั่นจากนั่งเล่นเลโก้อยู่ ก็เดินมาดูที่กระดาน เห็นมีรูปขนม ไอติม น้ำ นม  ฮั่นเริ่มบอกสินค้าในแต่ละ category เพิ่มขึ้่นได้ซักพัก แล้วก็จากไป กลับไปเล่นเลโก้ต่อ

ชวนลูกลงมือ
เป็นข้อยืนยันจริงๆว่า ถึงแม้จะมีของเล่น หรือเกมมันส์น่าสนุกยังไง สำหรับเด็กเล็ก พ่อแม่ก็ยังเป็นของเล่นที่น่าสนใจอันดับหนึ่งสำหรับลูกเสมอ  เราเริ่มดึงพวก leaflet ของห้างต่างๆในบ้านมา (เก็บสะสมไว้เพื่อการณ์นี้โดยเฉพาะ)  จุดหนึ่งที่ต้องเตรียมรูปเอาไว้ เพราะฮั่นยังวาดรูปไม่เก่ง และไม่ชอบวาดรูปถ้ามันไม่สวยไม่ถูกต้อง เราจึงใช้รูปภาพแทน และเลือกการตัดแปะซึ่งเป็นวิธีที่เหมาะกับลูกมากที่สุด สำหรับลูกบ้านไหนที่วาดรูป หรือเขียนเป็นคำได้ ก็อาจจะเลือกตามที่ลูกชอบทำ
เราเริ่มทำจริงโดยวาดแก่นแกน หรือจุดกึ่งกลางเป็น โลโก้ 7-11 แทนเรื่องราวที่คุยกันมาตามที่ร่างบนกระดาน แล้วก็ตัดรูปสินค้าที่เป็นกลุ่มใหญ่มาแปะเป็นกิ่งแก้ว ตามประเภทสินค้าหลักที่คุยกัน ฮั่นก็เริ่มสนใจ เข้ามามองมาดู ได้โอกาสธันงอแง ฮั่นบอกว่า เดี๋ยวฉันทำต่อเอง โดยเลือกรูปสินค้ามาใส่ตรงตามประเภทสินค้า เป็นกิ่งก้อย ด้วยตัวเอง  นั่งตัดนั่งแปะเอง โดยแม่ไม่ต้องชักจูงให้ทำมากมาย
เสริมให้ฮั่นช่วยลากเส้นเชื่อมโยงสินค้าในกลุ่ม โดยบอกให้ใช้สีเดียวกันในกลุ่มเดียวกัน เป็นการสอนกฎ Mind Map ไปในตัว ส่วนว่าเส้นโค้งหรือตรงนั่น สำหรับครั้งแรก มีบอกฮั่นเหมือนกันว่าถ้าเขียนเส้นโค้งจะสวยดี แต่ไม่ได้บังคับมากมาย กะจะลองในครั้งหน้า

ชื่นชมผลงาน
เมื่อธันหายงอแง ปล่อยธันไประเลงภาพ Map บนกระดานแทน กลับมาดูงานที่ฮั่นทำ ช่วยกันคิดช่วยกันหาว่ายังขาดอะไรอีกมั้ย น่าเสียดายที่ไม่มีรูปไอติม หรือรูปขนมปังที่ฮั่นชอบ ได้โอกาสชักชวนต่อว่าคราวหน้าหารูปมาเยอะๆมาทำกันนะ ซึ่งฮั่นดูสนใจดี  เมื่อผลงานเสร็จ ก็ต้องให้คำชื่นชมจากใจ ก็มันสวยจริงๆ สำหรับ mind map ของฮั่น ขอถ่ายรูปเก็บเป็นที่ระลึก ก็ทำเป็นอายเล็กน้อย ก่อนหันกลับไปเล่นอย่างอื่นแทน

เทคนิคที่ได้จากการทดลองครั้งแรก

1. เปิดโอกาสให้เด็กคิดได้ แต่ต้องมีชักจูง หรือนำพาในบางครั้ง เพื่อให้เกิดความสนุก
2. กิจกรรมต้องกระชับ อย่ายืดเยื้อมาก เพราะช่วงเวลาที่ลูก focus ตั้งแต่ต้นจนจบอาจจะสั้นมาก ให้เวลาในส่วนที่ลูกสนใจ เช่น สนใจวาดรูป หรือระดมสมอง ก็อาจปล่อยเวลาเพิ่มเติมได้ ให้ความคิดไหลไป 
3. เลือกเทคนิคการทำ Mind Map ที่ลูกถนัด เพื่อให้เกิดความสบายใจและสนุกกับการทำครั้งแรก ประสบการณ์ทำ Map ที่เพลิดเพลินจะทำให้มีครั้งที่สองได้ไม่ยาก
4. อุปกรณ์ต้องพร้อม แต่ใจพ่อแม่ต้องพร้อมมากกว่า ต้องสนุกไปกับลูกและพร้อมเสริมข้อมูลหรือนำพาการค้นคว้าข้อมูลต่อ  เลือกเรื่องง่ายๆ ใกล้ตัว จะทำให้พ่อแม่คิดหาสิ่งที่มาเพิ่มเติม mind map ได้ง่ายและเร็วกว่า

สัปดาห์หน้า คิดไว้ในใจแล้วว่าจะชวนฮั่นทำเรื่องอะไร รอติดตามผลการทดลองได้นะคะ


อ่านต่อ 2nd Mind Map