ลูกๆบ้านไหนที่พูดช้า เกินสองขวบแล้วยังไม่พูดเป็นคำ วันนี้มีทิปฝึกพูดมาฝากค่ะ
เจ้าตัวเล็กที่บ้านสองขวบสองเดือนแล้ว พูดออกเสียงได้แค่ตัวมอ กับจอจาน ส่วนคำอื่นจะออกเสียงเป็น ออ กับภาษาเอเลี่ยน จนเริ่มกังวลค่ะ ใครที่ไม่เคยมีลูกพูดช้าอาจจะไม่เข้าใจว่า พ่อแม่กังวลมากแค่ไหน การรอคอยให้ลูกพูดได้เนี่ย มันต้องใช้ความอดทนมากเลยค่ะ ยิ่งเห็นเด็กในวัยเดียวกันพูดได้คล่อง ร้องเพลง น่ารัก เรายิ่งร้อนรนมาก ไม่แน่ใจว่า ทำไมลูกถึงยังไม่ยอมพูด เมื่อเห็นว่า ลูกอาจจะขาดหรือพร่องทักษะในการพูด เราพ่อแม่มีหน้าที่สร้างและเสริมให้ลูกเป็นไปตามพัฒนาการของวัยเขาอย่างเหมาะสมค่ะ
เราได้รู้จักคุณครูฝึกพูดเด็กท่านหนึ่ง ซึ่งช่วยประเมินน้อง และให้คำแนะนำที่มีประโยชน์มากๆสำหรับฝึกลูก เบื้องต้นครูบอกว่าน้องปกติดี แต่ต้องฝึกบริหารปากและลิ้น ให้วิธีฝึกหลักๆกับคุณแม่มา ครูว่ายิ่งฝึกเร็วก็ยิ่งดีค่ะ และบอกว่าให้เวลาถึงสองขวบครึ่ง ถ้ายังไม่ดีขึ้น แนะนำให้ไปฝึกพูดกับนัก
การฝึกพื้นฐานให้ลูกพูดได้ มี 4 ข้อค่ะ
1. ฝึกเป่า ให้ลูกเป่าลม เพื่อให้มีแรงออกเสียง
2. ฝึกลิ้น ขยับลิ้น แลบลิ้น เพราะภาษาไทยใช้ลิ้นเยอะ เด็กพูดช้า พูดไม่ชัดต้องฝึกค่ะ
3. ฝึกการขยับปาก ให้ทำปาก 3 เสียงให้ได้ คือ อา อี อู หากรูปปากไม่ถูกต้อง จะทำให้พูดไม่ชัดหรือออกเสียงไม่ถูกต้อง
4. สอนคำศัพท์ เพื่อให้เด็กมีคำศัพท์เยอะๆ เพราะบางครั้งไม่พูดเพราะไม่รู้ว่าจะเรียกอะไร
ย้ำว่าพื้นฐานด้านบนต้องทำเป็นประจำ ทุกวัน เพื่อให้เด็กมีปาก ลิ้นที่พร้อมในการพูด และมีศัพท์เพื่อพร้อมใช้สื่อสาร ให้ใช้เพียงภาษาเดียวก่อน คือ ภาษาไทย ให้เด็กมีภาษาแม่เกาะให้ได้ก่อน ส่วนหนึ่งเป็นเพราะเด็กแต่ละคนมีความสามารถไม่เท่ากัน บางคนรับและถ่ายทอดได้หลายภาษาในเวลาเดียวกัน แต่บางคนอาจไม่พร้อมค่ะ
ครูเสริมเทคนิคอีกด้วยค่ะว่า เวลาพูดกับลูกต้องชัดเจน เข้าใจง่าย พูดให้ตรงกับสิ่งที่ต้องสื่อหรือทำ ให้กลับไปทดลองหาวิธีที่เหมาะกับลูกเรา จดบันทึกผลและกลับมาทบทวนค่ะ
ในช่วงเวลา 2 เดือน จุ๊บทดลองหลายวิธีเลยเพื่อให้ลิงวัย terrible two ทำตามด้วยความสนุก สรุปกิจกรรมได้ประมาณนี้ค่ะ
การฝึกเป่า เป่าทุกอย่างเลย เริ่มจากง่ายๆ เช่น กระดาษทิชชู สำลี ไปจนหนังยาง และเทียน แต่ธรรมดาไป
- เป่าพุง ลูกชอบเป่าพุงแม่มาก เป่าได้จะมีเสียงเหมือนตด สลับกันเป่า ขำฮามากค่ะ
- เป่าซุปหรือของร้อนๆ ถ้าไม่เป่า อดกิน
- เป่าที่สนุกที่สุดกลับเป็น เป่าน้ำค่ะ จุ๊บใช้กรวยกรอกน้ำ เอาด้านกว้างลงน้ำแล้วเป่าค่ะ ฟองน้ำระเบิดบูม มันส์มาก อยากทำตามทันที แต่เด็กมีโอกาสดูดน้ำเข้าไปนะคะ ต้องสอนให้เค้าเป่าไม่ใช่ดูดค่ะ
การฝึกลิ้น
- เลียไอติมหรือของกิน ให้ลูกเลียไอติมแล้วค่อยๆเลื่อนออกมาเรื่อยๆ หรือโยกซ้ายขวาเพื่อให้ลูกยืดและบริหารลิ้น
- เอาน้ำผึ้ง เม็ดข้าว หรือจะใช้ของกินที่ลูกชอบมาติดที่ริมฝีปาก ให้ลูกใช้ลิ้นเลียเข้าปาก สามารถฝึกได้ช่วงทานอาหารค่ะ เนียนๆสนุกดีค่ะ
- ทำลิ้นรัวๆ และเคลื่อนไหวท่าแปลกให้ลูกดูและทำตาม เล่นกันหน้ากระจกจะสนุกมากค่ะ
- แข่งแลบลิ้นยาว ใครแลบได้นานชนะ
การฝึกรูปปาก
- สอนที่ละเสียง วันหรือสัปดาห์ละเสียงหนึ่ง เด็กได้ไม่สับสน
- สอนพูดเวลาเล่นกันหน้ากระจก ให้ลูกเห็นปากเราชัดๆ หรือถ้านั่งสอน ให้นั่งอยู่ในระดับเดียวกับลูก
- ใช้ของเล่นหนึ่งชิ้นต่อหนึ่งเสียง เช่น เวลาไถรถ แม่ก็จะทำเสียง วี่วี่ ให้ลูกเห็นปาก และให้ลูกลองออกเสียงตาม
- ชอบเล่นตอนอาบน้ำค่ะ หลังจากเกมเป่าน้ำ เราต่อด้วยการร้องเพลงออกเสียงได้ค่ะ
การสอนศัพท์
- พาไปเห็นของจริงๆ เวลาสอนศัพท์ เชื่อมโยงศัพท์กับสิ่งที่เห็น ช่วยให้เด็กจดจำได้ง่ายและน่าสนใจกว่าพูดลอยๆ เช่น ชี้นก สอนเรียก นก แล้วถ้าเรียกเป็นแล้ว
- ใช้ของเล่นหรือแฟรชการ์ดหรือสิ่งของที่จะสอนคำศัพท์เอาของมาใกล้ๆปาก พูดให้เห็นปากเรา
- เรียกสิ่งรอบตัวลูก สิ่งที่เจอตั้งแต่ตื่นนอนจนหลับ ชี้ชวนให้ดูและพูดตาม ใส่ข้อมูลเยอะๆ
- ที่ขาดไม่ได้เลย คือ อ่านนิทาน อ่านหนังสือให้ลูกฟังค่ะ เราสามารถเปลี่ยนคำในเรื่องให้มันง่ายลง ให้เขาฟังเข้าใจ
กิจกรรมด้านบน เน้นว่าต้องทำเป็นเกมหรือเล่นสนุกกัน เพื่อไม่ให้ลูกรู้สึกว่าโดนสั่งหรือบังคับให้ทำ คุณพ่อ คุณแม่สามารถฝึกลูกได้ตลอดเวลาค่ะ หากสามารถจัดตารางเวลาที่แน่นอนเพื่อฝึกจะดีที่สุดค่ะ
นอกจากนี้ พยายามพาเด็กพูดช้า เข้ากลุ่มเด็กๆบ่อยๆค่ะ เพราะเขาดูและทำเลียนแบบเพื่อน เด็กจะฟังเสียงเด็กด้วยกันได้ดีกว่าเสียงผู้ใหญ่นะคะ ถ้ามีพี่ ให้พี่ๆที่พูดชัดๆ สอนน้องพูดได้ค่ะ ได้ผลดีที่เดียวเลย
เพียงสองเดือน ลูกพูดออกเสียงอื่นได้เพิ่มขึ้น สามารถพูดเป็นประโยคยาวๆ จากที่พูดเป็นคำๆ สามารถบอกสี ชื่อสัตว์ ยี่ห้อรถ และศัพท์ยากๆ ได้ ถ่ายทอดความต้องการและความรู้สึกของตัวเองผ่านคำพูดได้ แต่ยังพูดไม่ชัด และมีภาษาเอเลี่ยนอยู่เล็กน้อย ยังไงก็มั่นใจค่ะยังไงลูกต้องพูดได้แน่นอนค่ะ
ใครมีไอเดียดีๆ แลกเปลี่ยนกันได้ค่ะ
